W szachach dwie osoby wykonują ruchy na zmianę. Zaczynają białe, a celem jest zamatowanie króla przeciwnika: zaatakowanie go tak, aby nie miał żadnej legalnej obrony. Króla nie zbija się i nie wolno wystawić własnego króla na atak. Zdobywanie figur pomaga wygrać, lecz nawet duża przewaga nie zastępuje mata.
Przygotuj planszę i poznaj kierunki
Plansza ma 64 pola. Jasne pole powinno znajdować się w prawym dolnym rogu każdego gracza. Kolumny oznaczamy literami od a do h, a rzędy cyframi od 1 do 8. Pole e4 leży więc na przecięciu kolumny e i czwartego rzędu. Pełną instrukcję rozstawienia znajdziesz w poradniku ustawienie szachów.
Jak poruszają się bierki?
- Wieża idzie po prostej: poziomo lub pionowo, o dowolną liczbę wolnych pól.
- Goniec porusza się po przekątnych. Przez całą partię pozostaje na polach jednego koloru.
- Hetman łączy ruchy wieży i gońca.
- Skoczek przesuwa się o dwa pola w jednym kierunku i jedno w bok. Może przeskakiwać nad innymi bierkami.
- Król idzie o jedno pole w dowolnym kierunku, jeśli pole docelowe jest bezpieczne.
- Pionek idzie do przodu o jedno wolne pole. Ze swojego pola początkowego może przejść o dwa, gdy oba są puste. Bije o jedno pole na ukos do przodu.
Poza skoczkiem bierki nie przeskakują nad przeszkodami podczas zwykłego ruchu. Nie możesz stanąć na polu zajętym przez własną bierkę. Bicie polega na usunięciu bierki przeciwnika i zajęciu jej pola; szczególnym wyjątkiem jest bicie w przelocie.
Co zrobić, gdy król jest szachowany?
Sprawdź trzy rodzaje obrony: odejście królem, zbicie atakującej bierki albo zasłonięcie linii ataku. Nie zawsze wszystkie są możliwe. Przed skoczkiem nie da się zasłonić, a przy podwójnym szachu trzeba ruszyć królem. Każdą obronę oceniaj po wykonaniu ruchu: własny król musi pozostać bezpieczny. Nie wolno zignorować szacha, nawet gdy masz efektowny atak na drugiego króla.
Trzy sytuacje, które warto znać od początku
Pionek docierający do ostatniego rzędu od razu zmienia się w hetmana, wieżę, gońca lub skoczka swojego koloru. Wybór nie zależy od wcześniej zbitych figur. Roszada jest specjalnym ruchem króla i wieży. Pat oznacza natomiast remis: gracz nie jest szachowany, ale nie ma żadnego legalnego ruchu żadną bierką.
Pierwsza partia bez pośpiechu
Przed każdym ruchem zapytaj: co grozi przeciwnik i czy moja figura będzie broniona? Zacznij od zajęcia centrum, wyprowadzenia skoczków i gońców oraz zabezpieczenia króla. Zagraj spokojną partię treningową, a po niej odtwórz moment pierwszej straty figury.
← Wróć do nauki